Sistemsel Düşünme

Bir problemi tek başına değil, içinde bulunduğu sistemle birlikte ele alırız.

Bir organizasyondaki problem çoğu zaman tek bir yazılım, ekip veya süreçten kaynaklanmaz. İnsanlar, süreçler, teknoloji, veri, teşvikler, kurallar, bağımlılıklar ve geri bildirim döngüleri birlikte sonucu oluşturur.

Sadık Küçük Teknoloji'de temel sorulardan biri:

“Bu sonuç hangi sistem tarafından üretiliyor?”

Yaklaşımımız

1. Sistemin sınırlarını belirleriz.
Problemi etkileyen insanlar, süreçler, sistemler ve dış faktörleri belirleriz.

2. İlişkileri inceleriz.
Parçaların birbirleri üzerindeki etkilerini değerlendiririz.

3. Kök nedeni araştırırız.
Semptomu değil, semptomu sürekli yeniden üreten yapıyı anlamaya çalışırız.

4. Geri bildirim döngülerini inceleriz.
Bir kararın zaman içerisinde sistemi nasıl değiştirdiğine bakarız.

5. İkinci ve üçüncü derece etkileri düşünürüz.
Yerel bir iyileştirmenin sistemin başka bölümünde yeni sorun yaratıp yaratmayacağını değerlendiririz.

6. Müdahale noktasını ararız.
En az karmaşıklıkla en anlamlı değişimi oluşturabilecek noktaları belirlemeye çalışırız.

Örnek

Problem:

Müşteri talepleri geç sonuçlanıyor.

İlk refleks:

Daha fazla çalışan ekleyelim.

Sistemsel inceleme:

Talep → Veri → Onay → Sistem → Ekip → Öncelik → Karar → Müşteri

sonucunda problemin;

• gereksiz onaylardan,
• entegrasyon eksikliğinden,
• hatalı önceliklendirmeden,
• eksik veriden

kaynaklandığı görülebilir.

Bu durumda çözüm insan sayısını artırmak değil, sistemin yapısını değiştirmek olabilir.

Yapay Zekâ ile İlişkisi

AI sistemlerini de aynı şekilde değerlendiririz:

Model → Veri → Kullanıcı → Süreç → Karar → Eylem → Sonuç

Teknik olarak başarılı bir model yanlış sürece yerleştirildiğinde gerçek değer oluşturmayabilir.

Temel İlkemiz

Bir sistemi optimize etmeden önce, sistemin neden mevcut sonucu ürettiğini anlamaya çalışırız.